Donderdag, 10 december 2015

In boomgaard bij vijver en molen wordt gebouwd aan ouderwets bakhuis
door Rob Sporken

 


Aan de rand van de Weltervijver wordt gewerkt aan de terugkeer van een oude traditie: het bakken van vlaaien in een bakhuis.

Het is moeilijk voor te stellen, maar ooit was Welten met zijn boerenbedrijven en landerijen qua oppervlakte ongeveer even groot als Heerlen. Begin vorige eeuw vormde het bakhuis een belangrijke spil in die Weltense gemeenschap. De ovens, waar de inwoners met hun eigen meel en fruit vlaaien bakten of lieten bakken, vormden het sociale hart van het dorp waar het laatste nieuws werd doorgenomen. Welten telde meer dan twintig bakhuizen en stond bekend om de vele vlaaien die werden verorberd. Niet voor niets heet de lokale carnavalsvereniging CV de Vlavrèters.
Met het verdwijnen van de boerderijen en de uitbreiding van de woonwijken, nam ook het aantal bakhuizen na de oorlog snel af. Er staat er nog eentje bij de Rousch, maar die is niet meer in gebruik. Doodzonde, dachten de leden van boomgaard De Loorenhof. Bij de viering van de terugkeer van de appel ‘Jansen van Welten’, in 2011, ontstond het idee om een ouderwets bakhuis te bouwen. „Je ziet ze in steeds meer boomgaarden in Limburg en België”, aldus Niek Vork, penningmeester van De Loorenhof.
Ondanks medewerking van de gemeente Heerlen duurde het vier jaar eer de bouwwerkzaamheden, eind september, konden beginnen. „We moesten wachten op vergunningen en talloze onderzoeken, zoals een flora- en fauna-onderzoek, een archeologisch onderzoek en bodemonderzoek.” In de zompige wei van de boomgaard, met uitzicht op de idyllische Weltervijver en op een steenworp afstand van de Weltermolen, krijgt `’t nui Bakkes vanWelten’ langzaam maar zeker vorm. De eerste fase (het karkas met het dak en de oven) is binnenkort af. Ruim na de vorstperiode kan volgend jaar worden begonnen met de volgende werkzaamheden zoals het leemwerk, het dichten van de gevel en het plaatsen van de ramen en de deur. „We willen de bouw op een zo traditioneel mogelijke manier doen”, legt Vork uit. „Voor de isolatie gebruiken we leem en stro. Dat heeft een lange droogtijd nodig. Je kunt dat proces versnellen door met lampen te werken, maar we willen de natuur de tijd gunnen. Als je gaat forceren en te vroeg begint, kan de oven bij hoge temperaturen gaan scheuren.” Naar verwachting zal ’t Bakkes, met een oven waarin twaalf vlaaien tegelijk kunnen worden gebakken, daardoor pas na de zomer voor het eerst worden gebruikt.
De ongeveer dertig leden tellende vereniging De Loorenhof heeft voldoende kennis in huis. Vork: „Eén van onze leden volgt een molenaarscursus, twee anderen zijn bakker. We willen gaan bakken met het meel van de Weltermolen en het fruit uit onze boomgaard. Dat zou driemaal per jaar - in de kersen-, de pruimen- en de appeltijd - tijdens een open dag kunnen gebeuren”, schetst Vork. „Verder denken we aan een educatief programma voor scholen en bakactiviteiten voor kleine verenigingen. En misschien gaan we ook brood bakken. Maar daar blijft het bij, het moet geen drukke attractie worden. We hopen vooral dat het bakhuis op bepaalde momenten voor de mensen uit de eigen en omliggende gemeenschappen weer een ontmoetingsplaats wordt.” Zoals vroeger dus, toen Welten nog echt een dorp van vlavrèters was.

© Copyright 2015 Dagblad De Limburger / Limburgs Dagblad.
Het auteursrecht, ook ten aanzien van artikel 15 AW, wordt uitdrukkelijk voorbehouden.